الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

481

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

( 1 ) مجلس سى و هشتم در ذكر فضائل امت محمد ( ص ) ( 2 ) خداوند در سورهء آل عمران فرموده است : « شما بهترين امتى هستيد كه براى مردم بيرون آورده شده‌ايد ، امر به معروف و نهى از منكر مىكنيد . » « 1 » معنى آن اين است كه اى امت محمد ( ص ) ! شما بهترين امتيد و گفته شده است كه اين آيه ، ستايش امت محمدى است و خداوند هيچ قومى را پس از اينكه ستوده است عذاب نمى - فرمايد . ( 3 ) و خداوند متعال در سورهء اعراف مىفرمايد : « رحمت من ، همهء موجودات را فرا گرفته است . » « 2 » ، و در سورهء فاطر مىفرمايد : « سپس ما آنانى از بندگان خود را كه برگزيديم ، وارث علم قرآن گردانيديم . باز هم برخى از آنان نسبت به خود ستم كردند و برخى راه عدل پيمودند و برخى به فرمان خدا بر كارهاى نيك پيشى گرفتند . اين رتبه‌يى است كه همان فضل بزرگ ( عطاى بىپايان خداوند ) است . « 3 » در اين آيه ، خداوند نخست از ظالم نام برده است كه از رحمت خداوند نوميد نگردد و پيشىگيرنده به انجام نيكيها را در پايان آورده است كه شيفته نگردد و سپس همهء آنان را در ورود به بهشت مژده داده و فرموده است : « بهشت جاودانى كه همه وارد آن مىشوند » . در مورد اين آيه از پيامبر ( ص ) روايت شده است كه فرموده‌اند : همهء مسلمانان اهل بهشتند ، و نيز از آن حضرت نقل شده است كه فرموده‌اند : پيشىگيرندگان ما به بهشت پيشى مىگيرند و ميانه‌رو ما نجات مىيابد و ستمگران ما آمرزيده مىشوند ، و گفته شده است ، همين آيه ، سبب مسلمان شدن كعب الاحبار بوده است . « 4 » ( 4 ) امير المؤمنين على ( ع ) فرموده است : پيشىگيرنده ( سابق ) كسى است كه همهء امور واجب و مستحب و فضايل اخلاقى را انجام مىدهد و ميانه‌رو ( مقتصد ) كسى است كه همهء امور واجب را انجام مىدهد ولى در مورد مستحبات و فضايل كوتاهى مىكند . و گفته شده است ، خداوند به اين امت ، مرتبهء ابراهيم خليل و موسى كليم و حبيب خود ( محمد ) را ارزانى فرموده است .

--> ( 1 ) . آيه 110 سوره مذكور است . م . ( 2 ) . آيه 156 سوره مذكور است . م . ( 3 ) . آيه 32 سوره مذكور است . م . ( 4 ) . براى اطلاع بيشتر از روايات و اقوالى كه در بارهء الفاظ و معانى سابق و مقتصد و ظالم آمده است . به مباحث مستوفاى طبرسى در مجمع البيان و ابو الفتوح رازى و سيد هاشم بحرانى ذيل آيهء 32 سورهء فاطر ( ملائكه ) مراجعه فرماييد . م .